محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

281

خلاصة الحكمة ( فارسى )

ماء السلق / آب چغندر ماء السلق : ر . ك - : خلاصة الحكمة ، ص 1158 . خواص : بهترين اجزاى آن آب برگ آن است . . . و آب برگ آن با ادويه مسهله معين بر اخراج بلغم و جهت اوجاع مفاصل و نقرس نافع و سعوط آب بيخ آن با عسل جهت تنقيه فضول دماغى . . . ضماد آب برگ نيم گرم آن با بورهء ارمنى جهت رفع بهتى و داء الثعلب و تهبج پشت پا و استسقا و ساير اورام ، خصوص سفيد آن و حقنه به آب آن و يا آب طبيخ آن جهت ثفل و سحج و بروز مقعده و گذاشتن دست و پا در آب مطبوخ برگ آن نيم گرم مكرر و يا ريختن آن آب بر آن جهت رفع شقاق عارض از سرما مجرب . . . و قيروطى معمول از آب برگ كوبيده آن جهت تسكين اوجاع اورام و رفع كلف . « 1 » ماء الشعير ماء الشعير : آب جو مقشر مطبوخ به حدى كه جوها شكفته و مهرّا شوند و صاف كرده ، سرد نموده و يا نيم گرم بياشامند كه « ماء الشعير » نامند . خواص آن : سرد و تر و مسكّن حدت دَم و صفراء و اخلاط محترقه و حميات حارهء حادّه و امراض حاده و مسكّن حرارت باطنى و لهيب و حرارت جگر و عطش مفرط و دق و سل و قرحهء ريه و ذات الجنب و سعال يابس و صداع حار و امثال اينها و مدر و سريع الانحدار و مولد خون صالح و مرخى معدهء رطب . و مضرِ : احشاى بارده و نفاخ . و مصلح آن : گلقند و هنگام اعتقال بطن استعمال آن جايز نيست . « 2 » ماء اللَّحم ماء اللحم : نافع است از براى حمى يوم استفراغى و غشى خوائى و از براى دق وقتى كه با آن سرفه نباشد .

--> ( 1 ) . همان ، ص 512 ، ذيل مادهء « سلق » . ( 2 ) . همان ، ص 548 .